بوف ِ خور

فرق بین دو کلمه ی "خرگوش" و حیوان" چیست !؟

"خرگوش "مفهوم "حیوان" را درون بطن خودش دارد ولی "حیوان" ، اشاره به خیل کثیری از جانداران می کند که خرگوش نیز جزئی ازآنها است.

 اگر کسی کلمه ی خرگوش را درک می کند ، به دلیل این است که می داند "حیوان" به چه معناست .(دانستن مفوم حیوان مقدم است برای فهمیدن مفهوم خرگوش) ولی عکس این مطلب درست نیست و برای فهمیدن مفهوم و تصور "حیوان" ، احتیاجی به دانستن مفهوم "خرگوش " نداریم.

پس کلمه ی "حیوان " اشاره به مفهومی می کند که کلیت بیشتر و کاملتری نسبت به کلمه ی "خرگوش" دارد و خرگوش یک جنبه از مفهومی کلی مثل " حیوان" را نمایش می دهد و "حیوان " ، وجه اشتراک بین تمامی مفاهیمی ا از نوعی خاص است.

مفاهیم کلی که ناظر بر کلیات هستند و به آنها اشاره می کنند اصولا جایگاه بلندتری نسبت به مفاهیم خاص دارند. چون که تصور مفاهیم خاص را در در نهادشان به صورت استتار شده دارا هستند.

2

ما برای ارتباط با دیگران از کلمات استفاده می کنیم. صرف نظر از معنا و یا شکل کلمات ، این کلمه ها همگی در آوای حروف و هجاهای کوتاه و بلند با یکدیگر اشتراک دارند. 

موسیقی هنر آواها و هجاهای کوتاه و بلند است.کلمه ها فارغ از زبان و فرهنک و جغرافیای زندگی ، در آواها و هجاهای کوتاه و بلند با یکدیگر اشتراک دارند.

به همین دلیل  موسیقی ، هنری کلّی تر و مجرّدتر نسبت به سایر هنرهای کلامی مثل داستان و شعر است و به خاطر همین قضیه ،هم ناظر به مفاهیم کلامی است و هم باعث آفرینش مفاهیمی  می شود که شاید هیچ گاه ، در حد توانایی هنرهای کلامی نباشند یا توانایی اش برای انسان وجود نداشته باشد تا آنها را به زبان بیاورد.

به همین دلیل است که هاینریش هاینه در مورد موسیقی می گوید:

وقتی که کلام باز می ماند ، موسیقی آغار می شود.

تکنوازی سه تار زیبای احمد عبادی درآواز ابوعطا را از اینجا دانلود کنید

کریستین بوبن / رفیق اعلی

من با تو مخالفت نمی ورزم٬ چرا که برای مخالفت ورزیدن باید خانه ای مشترک و زبانی مشترک و علایقی مشترک داشت و ما دیگر هیچ چیز از این دست نداریم. تو خود این را خواستی. این آخرین دستیاری تو و واپسین کار پدرانه ات بود.

کریستین بوبن / رفیق اعلی

حقیقت٬ در شناختی نیست که از آن پیدا می کنیم٬ بلکه در نشاطی است که به ما ارزانی می دارد. حقیقت چنان نشاطی است که هیچ چیز را توان فرو نشاندن آن نیست٬ گنجی است که حتی مرگ٬ این زاغ / کج دست را یارای ربودن آن نیست.

 انسان عادت دارد که برای فرار از مشکلات ،همیشه  پناه بر چیزی و یا کسی ببرد! کسی خدا را پناهگاه می کند...کسی علم را .. کسی هنر را ....و کسی معشوقش را حتّی اگر خیالی باشد !( شعرا این را خوب می دانند !!)

انسان به خاطر حفظ همین پناهگاه می جنگد تا آنکه سقف آرامش خود را داشته باشد و آن را از دست ندهد! گاهی وقتها اگر شرایط معامله به نظر خوب باشد ، سقف های خودشان را هم با یکدیگر معامله می کنند..گاهی آغوششان را ...بعضا محبّتشان را !!  

امّا وقتی که به تناسب آغوش های همدیگر و کیفیت آن نگاهی نیندازند و یا کمتر توجه کنند و به قولی به مرور زمان کشف کنند که دو زوج  ناهمگون هستند ، روزی خواهد رسید که می خواهند انتقام این را از هم بگیرند که " چرا دیگر تنها نیستند"تا آنکه آغوش خود را در جای دیگری حراج کنند . در این مواقع حس می کنند که تعهدشان به یکدیگر  کمرشان را می شکند!

واقعیت اینجاست که این دوستان حاضر هستند که به خاطر خواسته های خودشان بجنگند. چنان هم می جنگند که خون جلوی چشم هایشان را همیشه  می گیرد !! به خاطر همین خوب نمی بینند زیرا که چشم هایشان به دلیل آن خون نه سویی دارد و نه نوری !  متاسفانه فراموش می کنند که هیچ خواسته ای نیست که به خاطر آن همه کار کرد و به خاطرش همه جوره جنگید. چه عشق باشد .. چه انسان باشد ... چه دوست داشتن باشد...و چه هر چیز دیگری....زیرا که به هیچ چیز با دقّت نگاه نمی کنند ! که اگر با دقّت بنگری،چیزی ارزش آن را ندارد که به خاطرش همه کار بکنی و اگر چنین کنی تا چیزی را به دست بیاوری ، شاید به خاطر چیزی که نداشته ای ، تمام چیزهای ارزشمندی را هم که داشته ای ، در یک لحظه ببازی ! ...آنها  فقط می خواهند چیزی را به عنوان پناهگاهشان به دست بیاورند و هیچ گاه ازخودشان نمی پرسند :

به چه قیمتی !؟

برای همین روزی چشم هایشان که از خون پاک شده را باز می کنند و می بینند که پیروز شده اند ولی دستانشان هنوز هم خالی است ! زیرا که تکّه ای از وجود خودشان را باخته اند تا چیزی به دست بیاورند نه همسنگ آن ! 

فکر می کنم که این دوستان، برای آنکه از چاله ی تنهایی در آیند ، یا از نیازهای جنسی یا زجر زیاد ناشی از درگیری با خویشتن رها شوند ، خودشان را با پای خودشان ، در چاهی می اندازند که گاهی وقت ها آنقدر عمیق است که دهانه ی آن چاه  در اعماقش، مثل شکاف یک میلی متری به نظر می رسد ! امیدشان هم در ته آن چاه خودخواسته، همیشه بر این است که مثلا شاید کاروانی از آن حوالی عبور کند و آنها را از چاه بیرون بیاورد. شاید دست بر قضا آنها هم روزی عزیز مصر شوند !! یا آنکه پری دریایی ! 

وقتی که دختر هنرمند و شاعری دست در دست پسری می گذارد که از هنر تنها چیزی که یاد گرفته و به یاد دارد ، پیدا کردن راهی برای خالی کردن عقده های سرخورده ی دوران نوجوانی و جوانی است و یا وقتی که مرد شریف و قدّیسی دست در دست یک مادّه غاز می گذارد، یا کسی که شیروار در جستجوی حقیقتی می رود امّا وقتی که حقیقت کوچکی را یافت و نامش را عشق نامید ، بر اوست که موش شود !  آرزو می کنم که  ای کاش  زمین برخود بلرزد !

هرجور که حساب می کنم اینطور روابط چیزی جز از چاله به چاه افتادن ، به امید آنکه روزی همه چیز بر وفق مراد شود نیست !!  انسان حاضر است که کلیت خودش را برای نجات از یک چاله قربانی کند به امید آنکه فقط زجر کمتری بکشد و راحت تر زندگی کند !

و این دردناک است ... 

تقدیم به دوستان عزیز :
و.ر

پ.ا

ک.ل

آنهایی که پخته تر از من هستند ، به آدمی مثل من در حکم سنگی نگاه می کنند که پایشان را به درد می آورد. آدمی که با سوال هایش ، سکوت و خلوت آفرینندگی شان را به هم می زند. آنهایی هم که خام تر از من هستند جز به هم زدن آرامشم با سوال ها و تعریف ها و انتقاد های عجیب و غریب و کارهای بلاهت بارشان، چیزی به من اعطا نمی کنند. مثل مگسانی می مانند که خوب نیش می زنند و جای نیششان خوب به جای می ماند ! معدود کسانی را که می شناسم و در سطح من هستند ، آنقدر در فضا و زمان زندگی شان پیچیده شده اند که نه فرصت دیداری است و نه مجال صحبتی...  گاهی با آنها هم نمی توان صادق بود چرا که در نگاهت ، افقی را می ستایند که در چشم هایت طلوع می کند . نمی توان با آنها از دردهایی گفت که روحت را به انزوا می کشد. اگر عادت کنی که همیشه از آن دردها برایشان بگویی، چند باری برایت دلسوزی می کنند و بعد از آن ، تو را به راحتی کنار می گذارند. استدلالشان هم همیشه این است  که این انسان ، مریض است . مریض بودن اصلا سرنوشتش است. ولی ما نمی خواهیم مریض باشیم...ما آن افق را از او می خواستیم و حالا که دیگر چشم هایش آن نور را برایمان ندارد و در مقابل سیاهی هایش به کم سویی می زند ،  بگذار به سرنوشت خودش باشد ، بپوسد ، بمیرد ... چه اهمیتی دارد !؟

 دیری نیست که به این نتیجه رسیدم ؛ آدم وقتی که خدا باشد می تواند از تن پوش های خودش عاری نداشته باشد که اگر تن پوشی نداشته باشی ، دوستانت به سبب آن تو را سر به نیست می خواهند !

اینگونه است که روزگارم در تنهایی می گذرد. بی آنکه نه کسی باشد که از اعتراف به خفایای روحم در مقابلش ، احساس شرم و سرافکندگی کنم....نه کسی که تاب و تحمّل من را داشته باشد و نه کسی که بتوانم تحمّلش کنم.

هر روز که می گذرد بیشتر به این نتیجه میرسم که تنها رفیق و دوست واقعی آدم ، فضیلت و کاری است که عمرت را به پایش ریخته ای که اگر نامی از تو به یادگار بماند به خاطر آن یادگار می ماند. هر چند اگر خورشید چند بار بالای بام بیفتد و پشت دیوار همسایه غروب کند ، دیگر کسی قاب های عکست را هم گردگیری نمی کند ولی چه می شود کرد. باید به گونه ای خود را در این چند سال دنیا فریب دهیم تا روزی که قرار به مردن شد ، دلمان خوش باشد که به درد چیزی خورده ایم !

تنها امید مقدّسی که در دلم بازمانده این است که اگر در راه کار و فضیلت هایم ، سقوطی انتظارم را بکشد ، پرنده ای سبک جان از سقوط من ، اوج گرفتن را بیاموزد.

من به راه خود باید بروم

کس نه تیمار مرا خواهد داشت

در پر از کشمکش این زندگی حادثه وار

گرچه گویند نه

هر کس تنهاست

آنچه می دارد تیمار مرا کار من است...

صبح که هوا شد روشن

هر کسی به جا خواهد آورد مرا

کز چه ره رفتم و از بهر چه ام بود عذاب

نیما یوشیج

هر سال دلش می گرفت. چون ماهی نداشت و تمامی بچه های مدرسه از ماهی هایشان می گفتند. ولی مرگ ماهی ها  درد پدرش را سال به سال تسکینی می شد تا کبابشان کند و برای دندان پسرش ، چیزی را قاتق نان کند.  پسری که مادربزرگ می خواست دکتر شدنش را ببیند ، با بچه هایش بازی کند و قرار بود با اتومبیل به دنبالش بیاید و او را به پارک ببرد. مادربزرگ  اینها را به او می گفت ، او را می بوسید و انگار همه ی غصّه ها تمام می شد

چند سالی به همین روال، تنگ خالی آب را در حسرت ماهی قرمز گذراند. تا آنکه یک سال ، دندان های عقلش درد گرفتند و دردشان ، زد به سرش ...

با خودش گفت :

ماهی  ندارم ... ماه که دارم

خوشحال تنگ آب را برداشت و به حیاط دوید تا آن را پر از آب کند  و بعد ، عکس ماهش را  که داخل حوض قاب شده بود انداخت داخل تنگ بلور !

ولی چیزی در دستش سنگینی کرد و ناگهان تنگ آب از دستش افتاد و شکست و آبرویش پیش پای درخت سیب رفت ! گیج شده بود و ناراحت  .. نمی دانست چرا چنین شده ! 

ولی وقتی که ماهش پرید و آرام رفت پشت درخت ایستاد و در آسمان خودنمایی کرد ، ناگهان فهمید....

مگر می شود ماه را داخل تنگ آب زندانی کرد !؟

چند ساعتی به نوروز مانده بود . پدرش بلند بلند برگ های سبز و زردش را می شمرد و او خیره خیره به مادربزرگ نگاه می کرد. مادربزرگ از وقتی که به بیمارستان رفت ، باغ بلورش را هم برد . وقتی هم که برگشت ، کرم های همان درخت زیر خاک به جانش افتادند ... همان درختی که بین او و ماهش ، خطّ  نسبت کشیده بود ....

بغض آن همه سال در گلویش شکست .

قلم را از روی میز برداشت و روی کاغذ نوشت :

.

.

.

از آن سال یا من به نوروز نمی رسم یا او به من ... اصلا داریم هر سال از هم دورتر می شویم ...

مادر بزرگ ..... چرا دروغ گفتی ... چرا !؟

3:30بامداد روز دهم فروردین 88